Fransa’da Evliyken Wassiya Nasıl Hazırlanır
Özet: Önce evlilik mal rejimi tasfiye edilir. Kur’an 4:12’ye göre eş, altsoy varsa 1/8, yoksa 1/4 alır; Fransa’da uygulama medeni hukuk ve saklı paya bağlıdır.
Hatırlanması gereken temel noktalar
Mal rejimi ve miras ayrı; QuranEnc turkish_rwwad 4:12; eş mirasçıdır ve ek vasiyet kural olarak yoktur (Ebû Dâvûd 2870); Fransız eş/çocuk hakkı zorunlu; sırf dinî nikâh medeni miras hakkı doğurmaz.
Şeriata göre eşin payı nedir
Kocanın altsoyu varsa 1/8, yoksa 1/4; kocanın payı eşin altsoyu varsa 1/4, yoksa 1/2. Borç ve geçerli vasiyetten sonra.
Fransa’da varsayılan evlilik mal rejimi
Sözleşme yoksa evlilikte edinilen mallar ortaklığı; önce kişisel ve ortak mal ayrılır, ölenin payı terekeye girer.
Medeni veya yalnız dinî nikâh
Medeni eş Fransız hukukundan doğan haklara sahiptir. Yalnız dinî nikâhla bağlı eş ise kural olarak bu miras haklarını kazanmaz; onun için tasarruf edilebilir kısım içinde vasiyet, hayat sigortası ve mülkiyet planlaması değerlendirilebilir.
Eş Wassiya ile nasıl korunur
1. Borçlar. 2. Cenaze. 3. Uygunsa üçte bir. 4. Güvenilir görevli.
Ayrıca okuyun: Şeriat · Tam rehber
Şeriat ve Fransız hukukunun gerilimi
Dinî paylar otomatik uygulanmaz; saklı pay, eş seçimi, mal rejimi, yabancı mal ve vergi incelenir.
Wassiya’nızı şimdi hazırlayın
Evliler için ayrıntılı hesap ve yazım rehberi
Miras hesabına doğrudan bütün aile servetiyle başlanmaz. Önce evlilik mal rejimi tasfiye edilir: her eşin kişisel malları, ortak mallar ve borçlar belirlenir. Yalnızca ölene ait olan net pay terekeye girer. Aile evinin, ortak hesabın veya evlilik sırasında alınan aracın tamamını ölenin malı saymak hem Fransız hukukunda hem İslami pay hesabında sonucu bozar.
Evlilik sözleşmesi yoksa çoğu çift için yasal mal ortaklığı rejimi geçerli olsa da evlilik tarihi, başka ülkede yapılan evlilik ve sonradan seçilen rejim sonucu değiştirebilir. Sözleşme, tapu, kredi ve hesap belgelerini kontrol edin. Taşınmaz veya yabancı mal varsa noter, mülkiyet ve uygulanacak hukuk incelemesi yapmalıdır.
Kur’an 4:12’deki eş payını doğru okumak
QuranEnc turkish_rwwad 4:12’ye göre ölen kocanın altsoyu varsa dul kadına 1/8, altsoyu yoksa 1/4; ölen kadının altsoyu varsa dul erkeğe 1/4, yoksa 1/2 pay düşer. Bu oranlar geçerli borçlar ve vasiyetlerden sonra kalan İslami mirasa uygulanır. Fransa’da otomatik sonuç olarak kullanılamaz; saklı pay, sağ kalan eşin seçimleri ve emredici medeni kurallar ayrıca uygulanır.
Eş zaten İslami mirasçı olduğundan Ebû Dâvûd 2870 bakımından ona ek ihtiyarî vasiyet genel kural olarak yapılmaz. Belirli bir ihtiyaç sebebiyle farklı düzen düşünülüyorsa diğer mirasçıların rızası, fıkhî görüş ve Fransız hukukundaki geçerlilik birlikte incelenmelidir. “Eşime bütün malım” veya “eşim hiçbir şey almasın” gibi mutlak cümleler emredici hakları ortadan kaldırmaz.
Medeni evlilik, PACS ve dinî nikâh
Fransız medeni eşi, miras ve evlilik mal rejiminden doğan haklara sahiptir. PACS ortağı veya birlikte yaşayan kişi otomatik kanuni mirasçı değildir; korunması için vasiyet gerekir. Yalnız dinî nikâh da Fransız hukukunda sağ kalan eş statüsü doğurmaz. Tasarruf edilebilir kısım içindeki vasiyet, hayat sigortası veya mülkiyet düzeni değerlendirilebilir; her aracın vergi ve saklı pay etkisi ayrıdır.
Önceki ilişkiden çocuklar bulunduğunda sağ kalan eşin seçenekleri ve çocukların saklı payı daha karmaşık olabilir. Bir lehtarı korurken diğerinin zorunlu hakkını ihlal etmeyin. Sabit para tutarı bırakmak evin satılmasını gerektirebilir; kullanım veya mülkiyet hakkına ilişkin düzenlemeler profesyonel tasarım ister.
Eşlerin borçları ve cenaze iradesi
Kişisel borç ile ortak borcu ayırın. Her alacaklıyı, borcun kaynağını, kalan tutarı ve kanıtın yerini yazın. Ortak hesaptaki bütün para ölene ait olmayabilir. Zekât veya diğer dinî yükümlülüklerde hangi malın kime ait olduğunun belirlenmesi de önemlidir. Borçlar ve makul cenaze giderleri, ihtiyarî vasiyet ve miras paylaşımından önce ele alınır.
Eşiniz cenaze isteğinizi bilse bile gusül, kefen, cenaze namazı, kremasyon istemediğiniz ve defin ülkesini yazın. Başka ülkeye nakil için izin, süre ve maliyet sorunu çıkarsa Fransa’daki Müslüman mezarlık bölümünde defin gibi yedek tercih koyabilirsiniz. Tenfiz görevlisi olarak eşinizi seçiyorsanız, görevi yerine getirememesi ihtimaline karşı yedek belirleyin.
Değişiklik ve saklama
Evlilik, boşanma, doğum, eşin ölümü, mal rejimi değişikliği veya taşınmaz alımında Wassiya’yı yeniden değerlendirin. Eski metne ek notlar yerine önceki bütün vasiyetleri iptal eden yeni tam el yazılı belge hazırlayın. Her kelimeyi elle yazın, gün-ay-yıl koyun ve imzalayın. Aslı güvenli yerde veya noterde saklayın; güvenilir bir kişi yerini bilsin.
Eş koruması için son kontrol
Medeni evlilik, PACS, birlikte yaşama veya yalnız dinî nikâh statüsünü doğru yazın. Evlilik sözleşmesi ve rejimi, kişisel ve ortak mallar, ortak ve önceki ilişkiden çocuklar, hayat sigortası ve yabancı mallar ayrı kontrol edilmelidir. Bu liste pay hesabı yapmaz; eksik inceleme alanını gösterir. Sağ kalan eşin ölüm sonrası seçimleri genel bir Wassiya cümlesiyle ortadan kaldırılmamalıdır.
Eşler arasındaki hediyeler, ortak hesap ve sigorta lehtarlığı vasiyetten farklı kurallara tabidir. Saklı payı dolanmak için aşırı düzenleme uyuşmazlık doğurabilir. Eşi koruma hedefini açıkça anlatın, fakat araç ve tutarı Fransız uzmanla doğrulayın.
Yalnız dinî nikâhlı partner için “eşim” kelimesi hukuki statüyü yanlış gösterebilir. Medeni durumu doğru belirtip lehtarı tam kimliğiyle yazın. Fransız eş hakkı bulunmaması, bütün üçte birin otomatik olarak kullanılabileceği anlamına gelmez; İslami mirasçı statüsü ve Fransız saklı payı yine incelenir.
Eşlerin ayrı ayrı Wassiya hazırlaması gerekir; tek ortak metin, her birinin kişisel borç, mal ve ölüm tarihindeki aile durumunu yeterince yansıtmayabilir. İki belge birbirine atıf yapacaksa çelişmemelidir. Her eş kendi metnini bütünüyle elle yazıp tarihlemeli ve imzalamalı, diğerinin belgesinin yerini bilmelidir.
Sağ kalan eşin barınmasını korumak istiyorsanız yalnız para tutarını değil, evin mülkiyetini, krediyi, çocukların saklı payını ve ölüm sonrası kullanım seçeneklerini birlikte inceleyin. Evin tamamını eşe bırakma cümlesi uygulanamayabilir veya satış baskısı yaratabilir. Bu nedenle taşınmaz planlaması notersiz genel örnekle bırakılmamalıdır.
Eşler aynı danışmandan yararlansa bile her birinin özgür iradesi ve kişisel çıkarı ayrı değerlendirilmelidir. Özellikle önceki ilişkiden çocuklar veya çok farklı malvarlıkları varsa çıkar çatışması doğabilir. Metin, eş baskısıyla hazırlanmış izlenimi vermemeli; tarih ve imza sırasında vasiyetçi neye karar verdiğini açıkça anlamalıdır.
Sık sorulan sorular
Eş otomatik yarı mı alır?
Hayır; önce evlilik mal rejimi, sonra miras.
İslami payı?
Altsoy varsa 1/8, yoksa 1/4.
Eşe ek vasiyet?
Mirasçı olduğundan kural olarak hayır.
Sadece dinî nikâh?
Fransız medeni eş mirası doğurmaz.
Noter?
Yazımda değil; planlamada yararlı.
Varsayılan rejim?
Evlilikte edinilen mallar ortaklığı.
Fransız hukuku aşılır mı?
Hayır.